Historia skautingu

 Historia powstania ruchu skautowskiego jest ściśle związana z jego założycielem- generałem Robertem Baden-Powellem.

 

On to podczas swojej długiej służby wojskowej w armii Wielkiej Brytanii poczynił pewne spostrzeżenia dotyczące efektywności w działaniu żołnierzy wyszkolonych do wypełniania rozkazów jak bezmyślne maszyny oraz żołnierzy, którzy mogli w działaniu wykazać się własną inicjatywą. Stworzył system szkolenia wojskowych zwiadowców, który następnie został przyjęty w całej armii brytyjskiej. Inną rzeczą, którą zauważył podczas dowodzenia obroną miastem Mafeking w południowej Afryce było ogromne zaangażowanie i poświęcenie chłopców, których wykorzystano do pomocniczych zadań, takich jak opieka nad rannymi, dostarczanie wiadomości, itp. Zadziwiło go, że sprawowali się oni w sposób nadspodziewanie odpowiedzialny. Doszedł do wniosku, że chłopiec, który dostanie odpowiedzialne zadanie, spełni je niejednokrotnie lepiej od regularnego żołnierza.
Te spostrzeżenia wobec faktu, że młodzież angielska także nie ma ona wyraźnych ideałów, jest apatyczna i znudzona uzmysłowiły mu, można dać jej możliwość na wartościowe spędzanie wolnego czasu, w postaci wyjazdów, różnych szkoleń, itp. Wszystkie te doświadczenia posłużyły mu do napisania artykułu, który ukazał się w 1906 r. w gazecie Brygad Chłopięcych pt. "Skauting dla chłopców". Artykuł ten zawierał podstawowe założenia nowego ruchu. Aby wcielić swój pomysł w życie, zorganizował eksperymentalny obóz na wyspie Brownsea w hrabstwie Dovset. Uczestniczyło w nim 20 chłopców podzielonych na 4 zastępy. Obóz trwał od 29 lipca do 9 sierpnia. Przez cały obóz chłopcy poznawali tajniki przyrody, budowali urządzenia obozowe oraz zdobywali sprawności w grach terenowych i sportowych. Wieczorem przy ognisku mieli okazję pośpiewać oraz posłuchać wojennych wspomnień generała. Na postawie uwag z obozu i swych wcześniejszych doświadczeń pisze podręcznik skautowy pt. "Skauting dla chłopców", w którym zawarł fundamentalne zasady ruchu, które są aktualne do dnia dzisiejszego. Wskazując na źródła idei skautowej B-B przyznawał, że zawarł w niej nie tylko własne pomysły, ale wzorował się także na zwyczajach różnych narodów i ludów, jak Japończycy, Indianie, wykorzystał koncepcje filozofów o uczonych, a nawet reguły średniowiecznych zakonów.
Skauting bardzo szybko rozprzestrzenił się w całej Anglii, zmieniając surowy wiktoriański model wychowania. Podczas przemarszu skautów w 1909 roku razem z Baden-Powellem szło 9 tys. skautów. W 1910 roku organizacja skautowa w Wielkiej Brytanii liczyła 100 000 członków.
Skauting wzbudza też ogromne zainteresowanie wśród dziewczyn. Szczególnie po tym, jak siostra Baden-Powella- Agnes napisała podręcznik skautowy dla dziewcząt. Ruch skautek powiększył się zwłaszcza po tym, jak Baden-Powell poznał młodszą od siebie entuzjastkę skautingu pannę Olave Soames, z którą zresztą wkrótce się żeni. Dla tworzącego się ruchu było zasadniczym momentem dla jedności światowego skautingu, który rozrasta się bardzo szybko. Sam Baden-Powell jest rzecznikiem powstawania organizacji narodowych. Chętnie spotyka się i rozmawia z osobami, które zakładają takie organizacje w swoich krajach.
Ruch skautowy rozwija się dynamicznie także w innych państwach. Szczególnie w Stanach Zjednoczonych i w Polsce.
W 1920 r. na Jamboree w Londynie B-P zostaje obwołany Naczelnym Skautem Świata, a jego żona taki sam tytuł otrzymuje kilka lat później. W 1926 r. skautki na Światowej Konferencji zastanawiały się nad ustanowieniem święta skautowego. Wszystkie były przekonane co do idei takiego dnia. Po dyskusjach postanowiono, że będzie to dzień urodzin Naczelnej Pary Skautowej, tj. 22 lutego.

 

Polska w skautingu

Związek Harcerstwa Polskiego był w latach dwudziestych współzałożycielem Światowej Organizacji Ruchu Skautowego oraz Światowego Stowarzyszenia Przewodniczek i Skautek. W okresie międzywojennym byliśmy aktywnym członkiem obu organizacji; braliśmy czynny udział we wszystkich konferencjach i zlotach, wnosząc istotny wkład w rozwój skautingu na świecie. Nasz udział był doceniany np. przez używanie podczas niektórych międzynarodowych spotkaniach skautowych języka polskiego jako jednego z języków oficjalnych ZHP był inicjatorem powstania biura Skautów Słowiańskich i w latach późniejszych przewodził temu ruchowi (w Zlocie Skautów Słowiańskich w Pradze uczestniczyła liczna polska delegacja – prawie 1,5 tysięcy harcerek i harcerzy ).
Polscy harcerze brali udział we wszystkich międzynarodowych zlotach i jamboree, zdobywając uznanie uznanie swoim obozownictwem (np. żeglarstwo, szybownictwo).
Szczególnie chlubnie zapisał się udział polskich harcerzy w IV Światowym Jamboree na Węgrzech w 1933 roku, gdzie wyrobienia skautowego gratulował im sam założyciel skautingu generał R. Baden-Powell. Harcerska Szkoła Instruktorska na Buczu gościła 7. Konferencje Światową WAGGGS.
Wielokrotnie gościliśmy skautów z całego świata na międzynarodowych i narodowych zlotach i konferencjach odbywających się w Polsce. Po II Wojnie Światowej polskie harcerstwo z przyczyn politycznych przestało być członkiem światowej rodziny skautowej.

Odzyskanie członkostwa w światowym skautingu

Po wojnie ZHP utrzymywał stały choć ograniczony kontakt z europejskimi organizacjami skautowymi. W latach ’80 przedstawiciele WOSM i WAGGGS uczestniczyli w niektórych przedsięwzięciach międzynarodowych organizowanych przez ZHP. W grudniu 1990 r. XXVIII zjazd ZHP przyjął stanowisko „ZHP a skauting” w którym potwierdził wolę powrotu do Światowej Organizacji Ruchu Skautowego oraz do nawiązania ścisłych kontaktów ze Światowym Stowarzyszeniem Przewodniczek i Skautek. Proces ponownego przyjęcia polskiego harcerstwa do struktur światowego skautingu trwał ponad 5 lat. Skomplikowana sytuacja w polskim harcerstwie na początku lat ’90 uczyniła go trudnym i długotrwałym. Warunek pierwszy został wypełniony w czerwcu 1995 roku. Wtedy to bowiem Nadzwyczajny Zjazd ZHP dokonał niezbędnych zmian i uczynił tym samym statut ZHP w pełni zgodnym z wymogami WOSM. Drugi warunek – stworzenie federacji harcerstwa polskiego, okazał się niemożliwy do spełnienia z powodu stanowiska drugiej organizacji harcerskiej ubiegającej się o członkostwo. W tej sytuacji Światowy Komitet Skautowy podają decyzję o uznaniu ZHP jako jedynej organizacji skautowej w Polsce i rekomendowaniu jego członkostwa w WOSM. Analogiczna decyzja została podjęta przez Komitet Światowy WAGGGS.
17 stycznia 1996 roku w wyniku głosowania została podjęta jednogłośnie decyzja o powrocie ZHP do Światowej Organizacji Ruchu Skautowego 7 marca Biuro Światowe WAGGGS Poinformowała ZHP o ponownym przyjęciu do Światowego Stowarzyszenia Przewodniczek i Skautek.

 

Kalendarium

1857
22 luty- Urodził się Robert Baden-Powell. Dzień 22 lutego obchodzony jest na całym świecie jako dzień myśli braterskiej.

1899
Oblężenie Mafekingu podczas wojny Anglików z Burami. Robert Baden-Powell (Bi-Pi) szkoli młodych chłopców na "skautów". Zajmują się wywiadem, łącznością, podchodzeniem, tropieniem, pierwszą pomocą.

1902
W USA powstaje organizacja młodzieżowa Związek Kory Brzozowej Indian Leśnych Ludzi założona przez "Czarnego Wilka" - Ernesta Thompsona Setona.

W Anglii Baden-Powell wydaje książkę "Wskazówki dla zwiadowców" (Aids to scouting), gdzie zwraca uwagę na szkolenie młodych chłopców.

1907
Początki skautingu w Anglii.
29 lipiec- obóz doświadczalny na wyspie Brownsea w hrabstwie Dovset. Jest to oficjalny rok powstania skautingu w Anglii.

1908
Ukazuje się książka Baden-Powella "Skauting dla chłopców" (Scouting for Boys)- pierwszy typowo skautowy podręcznik.

1912
Baden-Powell ożenił się z Olave St. Clair Soames.

1913
lipiec- Wszechbrytyjski Zlot Skautów w Birmingham.

1920
Założenie Międzynarodowej Organizacji Ruchu Skautowego WOSM (World Organization of the Scout Movement). ZHP jest jednym z członków-założycieli.

I Jamboree w Londynie- Baden-Powell otrzymuje tytuł Naczelnego Skauta Świata.

1928
Założenie Światowego Stowarzyszenia Skautek i Przewodniczek WAGGGS (World Association of Girl Guides and Girl Scouts). ZHP jest jednym z członków założycieli.

                          

                                Wagggs                                           Wosm